Gdzie jest Harvard – lokalizacja, kampus i życie w Cambridge, Massachusetts

Stoisz na środku Harvard Yard w pierwszy weekend października. Pod stopami masz bruk pamiętający XVIII wiek, nad głową – korony dębów i klonów, które właśnie zmieniają kolor z ciemnozielonego na eksplodującą mieszankę pomarańczy, złota i karmazynu. Po lewej stronie Massachusetts Hall; najstarszy budynek na kampusie, wzniesiony w 1720 roku, kiedy Polska była jeszcze Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Po prawej Widener Library z jej monumentalnymi kolumnami, za którymi kryje się ponad 3,5 miliona woluminów. Wokół ciebie studenci z sześciu kontynentów – w bluzach z napisem “VERITAS”; siedzą na trawie, idą na sekcję seminaryjną albo biegną na trening wioślarstwa nad Charles River. Powietrze pachnie liśćmi i espresso z pobliskiego Harvard Square.

To nie jest scena z filmu. To zwykły wtorek w Cambridge, Massachusetts – mieście, które od 1636 roku jest domem Harvard University, najstarszej i najczęściej cytowanej uczelni wyższej w Stanach Zjednoczonych. Harvard nie leży w Bostonie; choć granica między tymi dwoma miastami jest tak płynna, że nawet miejscowi czasem się mylą. Cambridge to osobne miasto z własnym burmistrzem, policją i tożsamością, ale połączone z Bostonem mostami przez rzekę Charles, linią metra (Red Line) i nieprzerwaną tkanką urbanistyczną aglomeracji zwanej Greater Boston.

W tym przewodniku przeprowadzę cię przez wszystko, co musisz wiedzieć o lokalizacji Harvardu: od układu kampusu (Harvard Yard, system domów studenckich, budynki nad rzeką) przez Boston i Cambridge jako miasto studenckie, klimat Nowej Anglii, loty z Polski do Bostonu, aż po realistyczne koszty życia w jednym z najdroższych regionów USA. Jeśli rozważasz aplikację na Harvard, ten artykuł da ci pełny obraz miejsca, w którym mógłbyś spędzić cztery najbardziej formujące lata swojego życia.

Cambridge, Massachusetts – akademicka stolica Ameryki

Żeby zrozumieć, gdzie jest Harvard, musisz najpierw zrozumieć Cambridge. To miasto o powierzchni zaledwie 18 km kw. (mniej niż warszawska Wola) skupia dwie z najlepszych uczelni na świecie – Harvard University i Massachusetts Institute of Technology (MIT); oraz kilkadziesiąt mniejszych college’ów, laboratoriów badawczych i think-tanków. Na 118 000 mieszkańców przypada ponad 35 000 studentów. Proporcja, która sprawia, że Cambridge jest prawdopodobnie najbardziej akademickim miastem na planecie.

Cambridge leży na północnym brzegu Charles River – rzeki, która oddziela je od Bostonu i jednocześnie stanowi jedno z najpiękniejszych miejsc w Nowej Anglii. Wzdłuż rzeki ciągnie się Charles River Esplanade; kilometry ścieżek do biegania, jazdy na rowerze i spacerów, z widokiem na panoramę Bostonu po jednej stronie i wieże kościołów Cambridge po drugiej. Wiosną i jesienią brzegi rzeki wypełniają się biegaczami, wioślarkami i łodziami Harvardzkiego klubu wioślarskiego ćwiczącego na wodzie.

Samo Cambridge dzieli się na kilka wyraźnych dzielnic. Harvard Square – serce miasta i najważniejszy punkt orientacyjny dla studentów; to plac otoczony księgarniami (legendarna Harvard Book Store działa od 1932 roku), kawiarniami, restauracjami i sklepami. Stacja metra Harvard Square na Red Line to twoje główne połączenie z Bostonem (20 minut do centrum). Kendall Square, bliżej MIT, to z kolei jedno z najważniejszych na świecie skupisk firm biotechnologicznych i technologicznych – siedziby Google, Amazon, Meta, Moderna i dziesiątki startupów. Central Square między Harvardem a MIT oferuje bardziej miejski, wielokulturowy klimat z tańszymi restauracjami i barami.

Region Greater Boston; obejmujący Cambridge, Boston, Somerville, Brookline i kilkanaście innych miast – jest często nazywany “Atenami Ameryki”. I nie jest to przesada: w promieniu 20 km od Harvard Yard znajdziesz ponad 100 uczelni wyższych, w tym MIT, Boston University, Tufts, Northeastern, Boston College, Berklee College of Music i Wellesley College. Ta koncentracja akademickiego talentu tworzy ekosystem, w którym studenci różnych uczelni mieszają się na imprezach, w klubach debaterskich, na hackathonach i w kawiarniach. Jako student Harvardu możesz swobodnie uczęszczać na wykłady w MIT (i vice versa) dzięki programowi cross-registration.

Kampus Harvard – od Yard po Allston

Harvard Yard to emocjonalne i geograficzne centrum uczelni; prostokątny, ogrodzony teren o powierzchni około 9 hektarów, przez który codziennie przechodzą tysiące studentów, turystów i profesorów. Kiedy Amerykanie myślą o Harvardzie, widzą właśnie Yard: ceglane budynki z bluszczem na murach, posąg Johna Harvarda (na którym turyści pocierają but “na szczęście” – studenci wiedzą, że to pułapka fotograficzna), drzewa, które jesienią zamieniają się w palety malarza.

Massachusetts Hall (1720), najstarszy budynek – mieści dziś biuro prezydenta uczelni. Widener Library, zbudowana w 1915 roku ku pamięci absolwenta Harry’ego Elikinsa Widenera, który zginął na Titanicu, to trzecia co do wielkości biblioteka w USA z ponad 3,5 miliona woluminów i 57 milami (92 km) półek. Naprzeciwko stoi Memorial Church; neoklasyczny kościół z 1932 roku, centrum duchowego życia kampusu. W Yard mieszkają wszyscy pierwszorocznicy (freshmen) – w historycznych dormitoriach takich jak Hollis Hall (1763), Stoughton Hall i Thayer Hall. To tradycja, która buduje poczucie wspólnoty od pierwszego dnia: nie ma znaczenia, czy jesteś z Warszawy, Lagos czy San Francisco, wszyscy zaczynają w Yard.

Po pierwszym roku studenci trafiają do jednego z 12 residential Houses – domów studenckich rozłożonych głównie wzdłuż Charles River. System domów (House System) to serce społecznego życia Harvardu, wzorowany na college’ach Oxfordu i Cambridge. Każdy dom; Adams, Lowell, Dunster, Eliot, Leverett, Mather, Quincy, Winthrop, Kirkland, Pforzheimer, Cabot, Currier – ma własną jadalnię, bibliotekę, salę common room, siłownię, a nawet teatr i ciemnię fotograficzną. Każdy dom ma też swojego Faculty Dean (profesora mieszkającego z rodziną w domu) i Resident Tutors (doktorantów pełniących rolę mentorów). Domy organizują formale (uroczyste kolacje), intramural sports (rywalizacja sportowa między domami), wydarzenia kulturalne i tradycje, które trzymają się od dekad.

Nad rzeką, po stronie Allston – Harvard dynamicznie rozbudowuje kampus. W 2021 roku otwarto Science and Engineering Complex (SEC); ogromny budynek z laboratoriami, który jest symbolem rosnącej roli nauk ścisłych na uczelni tradycyjnie postrzeganej jako humanistyczna. W Allston znajduje się też Harvard Business School – osobny, luksusowy kampus ze słynnymi amfiteatralnymi salami do case studies, oraz stadion Harvard Stadium (1903); najstarszy betonowy stadion w świecie, mogący pomieścić 30 000 widzów na meczach footballu amerykańskiego. Dalej w Bostonie, w Longwood Medical Area, działa Harvard Medical School z siecią szpitali klinicznych, w tym Massachusetts General Hospital – jednym z najlepszych szpitali na świecie.

Warto dodać, że Harvard posiada największy system bibliotek akademickich na świecie: 73 biblioteki z łączną kolekcją ponad 17 milionów woluminów. Oprócz Widenera, studenci korzystają z Lamont Library (jedynej otwartej 24/7), Houghton Library (rzadkie rękopisy) i dziesiątek wyspecjalizowanych kolekcji. Jeśli interesują cię kierunki na Harvardzie, pamiętaj, że zasoby biblioteczne i badawcze są jednym z głównych argumentów, dla których Harvard pozostaje numerem jeden w światowych rankingach.

Jak dostać się na Harvard z Polski – loty i logistyka

Głównym lotniskiem obsługującym Boston i Cambridge jest Boston Logan International Airport (BOS); położone zaledwie 13 km od Harvard Yard, po drugiej stronie zatoki. LOT Polish Airlines oferuje sezonowe bezpośrednie połączenie Warszawa–Boston (od czerwca do września), co jest najbardziej wygodną opcją dla polskich studentów: 8 godzin 30 minut i jesteś na miejscu. Poza sezonem najwygodniejsze przesiadki to Frankfurt (Lufthansa), Amsterdam (KLM) i Londyn Heathrow (British Airways) – łączny czas podróży z przesiadką wynosi 11–14 godzin.

Ceny biletów wahają się od 2 500 PLN (oferty promocyjne z przesiadką, kupowane z wyprzedzeniem) do 5 000–7 000 PLN w szczycie sezonu (sierpień, grudzień). Studenckie programy bagażowe i zniżki na dodatkowy bagaż są dostępne u większości przewoźników; warto pytać. Z lotniska Logan do Harvard Square dojedziesz w 45 minut metrem (Blue Line + Red Line, 2,40 USD), taksówką lub Uberem w 20–30 minut (25–40 USD w zależności od ruchu). Harvard organizuje też shuttle bus z lotniska dla nowych studentów na początku semestru.

Alternatywą jest lot do Nowego Jorku (JFK lub Newark) – tam biletów bywa więcej i bywają tańsze; a stamtąd pociąg Amtrak do Boston South Station (4 godziny, od 49 USD) lub autobus (Peter Pan, FlixBus – od 15 USD, 4–5 godzin). Z South Station Red Line jedzie do Harvard Square w 25 minut. Ta opcja wymaga więcej czasu, ale może zaoszczędzić kilkaset złotych na bilecie lotniczym.

Warto wiedzieć, że jako student z polskim paszportem potrzebujesz wizy F-1 do studiowania w USA. Proces wizowy jest oddzielnym tematem; szczegółowy opis znajdziesz w naszym przewodniku po procesie aplikacji na studia w USA. Wiza F-1 pozwala na legalną pracę na kampusie (do 20 godzin tygodniowo) i jest ważna przez cały okres studiów.

Boston i Cambridge jako miasto studenckie

Boston to jedno z najlepszych miast studenckich w Stanach Zjednoczonych – i nie jest to subiektywna opinia, ale konsekwencja prostej matematyki. W aglomeracji Greater Boston studiuje ponad 250 000 studentów. Ta masa krytyczna młodych, ambitnych ludzi tworzy środowisko, w którym edukacja, kultura, sport i przedsiębiorczość przenikają się na każdym kroku.

Jako student Harvardu twój codzienny świat obraca się wokół Harvard Square; placu, który jest jednocześnie stacją metra, centrum handlowym, miejscem spotkań i sceną dla ulicznych muzyków. Harvard Coop (kooperatywa studencka od 1882 roku) to wielopiętrowa księgarnia i sklep z gadżetami Harvardu. Obok – Leavitt & Peirce (od 1883), The Brattle Theatre (jedno z ostatnich kin artystycznych w Ameryce) i dziesiątki restauracji: od tanich azjatyckich knajpek (Hokkaido Ramen, porcja za 14 USD) po eleganckie lokale na specjalne okazje. Pięć minut pieszo w drugą stronę; Cambridge Common, park, w którym George Washington w 1775 roku objął dowodzenie armią kontynentalną.

Boston po drugiej stronie rzeki oferuje jeszcze więcej. Back Bay z elegancką Newbury Street (bostońskie Champs-Elysees), North End (włoska dzielnica z najlepszymi cannoli na wschodnim wybrzeżu), Seaport District (nowoczesne restauracje i galerie), Fenway Park (legendarny stadion baseballowy Boston Red Sox – mecz to obowiązkowe doświadczenie). Kultura? Museum of Fine Arts (jedno z największych muzeów sztuki w USA, darmowe wejście dla studentów z Boston-area), Isabella Stewart Gardner Museum, Boston Symphony Orchestra. Letnie koncerty na Hatch Shell nad Charles River są darmowe i gromadzą tysiące ludzi z kocami i piknikami.

Transport wewnątrz miasta jest prosty: MBTA (popularnie “the T”), system metra i autobusów – pokrywa całe Greater Boston. Miesięczny bilet studencki kosztuje 84,00 USD (z ulgą studenckiego LinkPass). Wielu studentów Harvardu nie potrzebuje nawet biletu; kampus jest kompaktowy, a Harvard zapewnia darmowy Harvard Shuttle kursujący między głównymi budynkami. Rower to popularna opcja wiosną i jesienią (BlueBikes – miejski system rowerowy, 99 USD/rok), choć zimowe śniegi skutecznie ograniczają tę opcję na kilka miesięcy.

Polscy studenci w Bostonie, choć nieliczni na Harvardzie – mają wsparcie w polskiej społeczności regionu. Boston ma jedno z większych skupisk Polonii w USA, z polskimi kościołami, sklepami (Polcatering, Kosciuszko Bakery) i organizacjami. Na samym Harvardzie działa Harvard Polish Society, organizujące Wigilię, pokazy polskich filmów i spotkania z polskimi gośćmi.

Klimat Nowej Anglii – na co się przygotować

Bądźmy szczerzy; klimat w Cambridge nie jest dla każdego, a zima w Nowej Anglii to poważna sprawa. Jeśli myślisz, że polskie zimy są surowe, Boston potrafi cię zaskoczyć. Średnia temperatura w styczniu to -3°C, ale przy wietrze znad Atlantyku (wind chill) odczuwalna temperatura spada regularnie do -15°C, -20°C. Zjawisko zwane nor’easter – potężna burza śnieżna z wiatrem od północnego wschodu; potrafi zasypać miasto 30–50 cm śniegu w ciągu jednej nocy. W sezonie zimowym 2024/25 spadło łącznie ponad 120 cm śniegu.

Harvard jednak nie zamiera zimą. Uczelnia efektywnie odśnieża kampus, budynki są dobrze ogrzewane, a tunel łączący niektóre budynki pozwala przejść suchą stopą. Zimą studenci spędzają więcej czasu w bibliotekach, kawiarniach i common room-ach swoich domów. Warto zainwestować w dobry puchowy płaszcz (Patagonia, North Face, Canada Goose – kupione w outletach mogą być znacznie tańsze niż w Europie), wodoodporne buty i warstwowe ubieranie się. Polacy, przyzwyczajeni do kontynentalnych zim, radzą sobie lepiej niż studenci z Kalifornii czy Teksasu; ale oceański wiatr to jednak inny kaliber niż mróz w Warszawie.

Rekompensatą za surową zimę jest jesień w Nowej Anglii – jeden z najpiękniejszych widoków przyrodniczych na świecie. Od końca września do połowy listopada liście drzew zmieniają kolory na intensywne pomarańcze, czerwienie i złota. Zjawisko zwane fall foliage przyciąga miliony turystów do Nowej Anglii, a ty jako student Harvardu masz je dosłownie za oknem. Weekend trip do Vermont (3 godziny samochodem) lub Białych Gór (White Mountains) w New Hampshire to tradycja harvardzkiego jesiennego semestru.

Lato w Bostonie (czerwiec–sierpień) jest gorące i wilgotne; 28–32°C z wysoką wilgotnością. Większość studentów wyjeżdża na letnie staże (do Nowego Jorku, San Francisco, Waszyngtonu) lub programy badawcze, ale ci, którzy zostają, korzystają z plaż Cape Cod (1,5 h samochodem), żeglowania na Charles River i darmowych koncertów plenerowych.

Koszty życia w rejonie Bostonu

Nie ma co ukrywać: Boston i Cambridge należą do najdroższych miast w Stanach Zjednoczonych – obok San Francisco, Nowego Jorku i Los Angeles. Ale, i to jest kluczowy kontekst – jeśli dostaniesz się na Harvard, koszty wyglądają zupełnie inaczej, niż mogłoby się wydawać. Harvard stosuje politykę 100% need-met financial aid: jeśli zostaniesz przyjęty, uczelnia pokryje różnicę między tym, co twoja rodzina jest w stanie zapłacić, a pełnym kosztem studiów. Rodziny z dochodem poniżej 85 000 USD rocznie nie płacą nic; zero czesnego, zero za zakwaterowanie, zero za wyżywienie. Dla rodzin z dochodem 85 000–150 000 USD składka wynosi 0–10% dochodu. Szczegóły opisaliśmy w naszym przewodniku po kosztach Harvardu.

Pełny koszt uczęszczania na Harvard (Cost of Attendance) na rok 2025/2026 wynosi około 83 000 USD (ok. 340 000 PLN przy kursie 4,10 PLN/USD). Brzmi kosmicznie? Owszem – ale ponad 55% studentów otrzymuje pomoc finansową, a średni grant (bezzwrotne stypendium) wynosi ponad 59 000 USD rocznie. Dla typowej polskiej rodziny ze średnim dochodem Harvard będzie prawdopodobnie tańszy niż wiele europejskich uczelni, bo pokryje prawie całość kosztów.

Nawet jeśli twoja rodzina nie kwalifikuje się na pełne stypendium, realistyczne koszty życia w Cambridge/Bostonie dla studenta mieszkającego poza kampusem (co zdarza się rzadko na Harvardzie; 98% undergraduates mieszka w domach studenckich) wyglądają następująco: pokój w dzielonym mieszkaniu w Cambridge to 1 200–2 000 USD miesięcznie, wyżywienie (z gotowaniem w domu) 400–600 USD, transport MBTA 84 USD/miesiąc, telefon 30–50 USD, rozrywka 200–400 USD. Łącznie 2 000–3 100 USD miesięcznie (ok. 8 200–12 700 PLN). To drogo – porównywalnie z Londynem, drożej niż Zurych, wielokrotnie drożej niż Kopenhaga. Ale powtórzę: dla studentów mieszkających na kampusie z pomocą finansową koszty mogą wynosić zero.

Szanse polskiego maturzysty na Harvard

Bądźmy bardzo szczerzy w tej kwestii, bo internet jest pełen artykułów obiecujących “jak dostać się na Harvard w 5 krokach”. Wskaźnik przyjęć na Harvard wynosi 3,6%; co oznacza, że na ~57 000 aplikacji w cyklu 2024/2025 przyjęto zaledwie ~2 050 osób. Z Polski aplikuje prawdopodobnie kilkadziesiąt osób rocznie, a przyjmowanych jest – jeśli w ogóle, dosłownie kilka w najlepszym wypadku.

Harvard nie publikuje danych o przyjęciach z poszczególnych krajów, ale realistyczne szacunki wskazują, że z Polski przyjmowane są 1–3 osoby rocznie na studia undergraduate. To nie powód, żeby nie próbować – ale to powód, żeby mieć realistyczne oczekiwania i silną listę uczelni alternatywnych. Jeśli Harvard jest twoim marzeniem, szczegółowy plan aplikacji znajdziesz w naszym przewodniku “Jak dostać się na Harvard”, a ćwiczenia do egzaminu SAT – na okiro.io.

Co musisz mieć, żeby mieć realne szanse? Wybitne wyniki maturalne (95%+ z rozszerzonych przedmiotów), wynik SAT powyżej 1530 (najlepiej 1550+), perfekcyjny angielski (TOEFL 110+ lub IELTS 8.0+ – przygotuj się z prepclass.io), wyjątkowe osiągnięcia pozaszkolne na poziomie krajowym lub międzynarodowym (olimpiady, badania naukowe, projekty społeczne o realnym wpływie) i eseje aplikacyjne, które pokażą, kim naprawdę jesteś. Harvard szuka ludzi, którzy zmienią świat – i musisz ich przekonać, że jesteś jednym z nich.

Alternatywy, które warto mieć na liście obok Harvardu: Yale, Princeton, Stanford, Columbia, MIT. W Europie – Oxford, Cambridge, ETH Zurich. Studia na Harvardzie to marzenie warte realizacji; ale mądry aplikant zawsze ma plan B, C i D.

Życie studenckie – tradycje, sport i społeczność

Życie na Harvardzie kręci się wokół House System – i to jest coś, co odróżnia Harvard od większości amerykańskich uniwersytetów. Pod koniec pierwszego roku każdy student zostaje losowo przydzielony do jednego z 12 domów studenckich, w którym mieszka przez pozostałe trzy lata. Dom staje się twoją rodziną: jesz śniadanie i kolację w jadalni domu, uczysz się w bibliotece domu, imprezujesz na formalach domu i kibicujesz drużynie domu w intramural sports. Rywalizacja między domami (tzw. Housing Day, coroczne losowanie pełne krzyków i biegania po kampusie, jest jednym z najbardziej viralowych wydarzeń roku) tworzy poczucie przynależności, które dla wielu absolwentów definiuje doświadczenie harvardowskie.

Sport odgrywa w Harvardzie większą rolę, niż mogłoby się wydawać o “nerdowskiej” uczelni. Harvard posiada 42 drużyny varsity (najwyższy poziom międzyuczelnianego sportu); więcej niż jakakolwiek inna uczelnia w kraju. Rywalizacja z Yale – The Game (mecz footballu amerykańskiego); to święto, na które przyjeżdżają tysiące absolwentów, a studenci malują się w barwy uczelni (crimson/karmazyn dla Harvardu). Wioślarstwo na Charles River to tradycja sięgająca 1844 roku – regaty Harvard–Yale to najstarsze wydarzenie sportowe w historii sportu studenckiego w USA. Na kampusie działa też Murr Center (nowoczesne centrum fitness), lodowisko, korty tenisowe i baseny, wszystko dostępne bezpłatnie dla studentów.

Organizacje studenckie? Harvard ma ich ponad 450. Od Harvard Crimson (gazety studenckiej – najstarszej codziennej gazety studenckiej na świecie, założonej w 1873 roku) przez Harvard Lampoon (magazyn humorystyczny, z którego wywodzą się twórcy “The Simpsons” i “The Office”) po Harvard Model United Nations, Harvard Debate Council i dziesiątki organizacji etnicznych, politycznych, naukowych i artystycznych.

Weekendy? Piątki i soboty to imprezy w domach studenckich (tzw. “formals”, eleganckie kolacje z dresscode’em – i “study breaks”; mniej formalne spotkania z jedzeniem i muzyką). Niektórzy studenci jeżdżą na weekendowe wypady do Nowego Jorku (4 godziny autobusem, 15 USD FlixBus), do White Mountains (hiking jesienią, narty zimą, 2,5 h samochodem) lub na Cape Cod (plaże latem, 1,5 h samochodem). Cambridge i Boston oferują też życie nocne – Brick & Mortar, Sinclair, Paradise Rock Club to popularne kluby muzyczne, a Faneuil Hall Marketplace w Bostonie to punkt, w którym spotykają się studenci z kilkunastu uczelni regionu.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Podsumowanie – Harvard to nie tylko nazwa, to miejsce

Harvard University to nie abstrakcyjna marka w CV – to konkretne miejsce na mapie: Cambridge, Massachusetts, siedem mostów od Bostonu, nad rzeką Charles, w sercu najbardziej akademickiego regionu Ameryki. To kampus, na którym ceglane budynki z XVIII wieku sąsiadują z najnowocześniejszymi laboratoriami, gdzie jesienią liście płoną kolorami, zimą śnieg skrzypi pod nogami, a wiosną magnolii kwitną wokół Memorial Church. To miasto, w którym w promieniu 20 minut pieszo od twojego domu studenckiego znajdują się MIT, dziesiątki kawiarni, muzeów, teatrów i jedna z najlepszych sieci transportu publicznego w Stanach.

Ale Harvard to też wyjątkowo trudny cel – szczególnie dla polskiego maturzysty. 3,6% wskaźnik przyjęć, 1–3 Polaków rocznie, kosmiczne wymagania. Jeśli planujesz spróbować, przygotuj się solidnie: zacznij od egzaminu SAT (ćwicz na okiro.io), zdaj TOEFL lub IELTS na najwyższym poziomie (przygotuj się z prepclass.io), sprawdź nasz ranking uczelni Ivy League i miej na liście co najmniej kilka uczelni “bezpiecznych”.

Następne kroki

1. Przeczytaj nasz szczegółowy przewodnik “Jak dostać się na Harvard”, krok po kroku przez cały proces aplikacji
2. Sprawdź koszty w naszym artykule Ile kosztuje Harvard – z kalkulacją pomocy finansowej
3. Przygotuj się do SAT – zacznij ćwiczenia na okiro.io z testami próbnymi i feedbackiem
4. Zdaj TOEFL/IELTS – trenuj z prepclass.io, celuj w TOEFL 110+ lub IELTS 8.0+
5. Poznaj kierunki na Harvardzie w naszym przewodniku po programach studiów
6. Rozważ alternatywy, Oxford, Cambridge, ETH Zurich, Imperial College

Harvard jest wart marzenia. Cambridge, Massachusetts jest warte zobaczenia. A solidne przygotowanie jest warte każdej godziny pracy. Powodzenia!